Osmanlı Tarihinden Silinen Osmanlı Paşası
Dünya kurulduğu günden bu güne dek devletin bekası adı altında bir çok tarihi olaylar yaşanmıştır. Kimi öldürülmüş kimi sürgün edilmiş kimisi ise hain ilan edilerek idam edilmiştir. Osmanlının kuruluşunda etkili olan bir aileye mensup olan Çandarlı Halil Paşa osmanlı’nın en etkili paşalarından biri iken. Bir anda ismi neredeyse kayıtlardan bile düşüldü. İşte burada sarayda taht değişince saray içinde büyük değişimler yaşanmaya başlaması ile birlikte dengeler bir anda değişmeye başlamıştı. Fatih Sultan Mehmet tahta çıkınca devletin içinde en etkili paşa olan çandarlı halil paşa vezir iken bir anda hedef alınmaya başlandı. Bu osmanlı tarihinden bir ismin silinmesi değildi değişimin ayak sesleri idi karşı çıkmaya kimse cesaret edemeyince önemli figür olan çandarlı bir anda ortadan yok oldu.
Çandarlı Halil Paşa Neden Hedef Alınmıştır?
Tahta çıkan fatih Sultan Mehmet otoritesini sağlaması gerekiyordu ama sarayın etkili ismi geleneklere bağlı ve sultana sorun yaşatıyordu. Bizans İmparatorluğu ile olan yakın ilişkisi ve en önemlisi istanbul’lun kuşatılması konusunda. Sergilediği tutum ve davranışları padişahın gözünde güvenilmez bir paşaya dönüşmüştü. Çandarlı Halil Paşa İsyanı havası yaratınca padişah genç yaşında ok önemli kararlar almak zorunda bırakıldı. Fatih devleti tek merkezden yönetmesi için önündeki engeli kaldıracaktı ortadan hem otorite sağlamak hemde güvenmediği bir vezirden kurtulacaktı.
Çandarlı Halil Paşa Hainmi?
Bu olay osmanlı döneminin en büyük ikilemlerinden birisidir tarihçiler genelde hain olduğu ve istanbul kuşatmasını geciktirmeye çalıştığını yazarlar. Aslında bu olaya bu açıdan bakarsak bir hain ola bilir nedeni çok açık kuşatmanın gecikmesi kimin işine yarardı tabi’ki bizans impartoru’nun işine yarayacaktı. Ama bu olay devletin bekası için’mi yapıldı yoksa politik bir kararmıy’dı bu olay aslında mesaj içerin bir hadiseydi. Ama fatih Sultan Mehmet için mutlak hakimiyet kurmak idi en büyük hedefi ve bunu büyük ölçüde başardı ve sonda zafer elde etti.
Osmanlı Veziri Çandarlı Halil Paşanın Ölümü
Osmanlı tarihinde Çandarlı Halil Paşanın ölümü bir dönüm noktası olmuştur. Yönetim merkezi tek bir yerden idare edilmeye başlanmış ve fatih sultan mehmet tam bir otorite sağlamıştı. Çandarlı Halil Paşanın idam edildikten sonra saray yönetiminde radikal değişimler yaşanmaya başlandı devşirme diye adlandırılan paşalar yönetime girmeye başladı. Fatihin bir fermanı ile idam edilen paşanın ardından tüm mal varlığına el konuldu. Hatta onun ismini bile bir süre anmak yasaklandı bu hamle yönetim sisteminde köklü değişikliklerin önünü açmış oldu. İleride ona sorun çıkartacak tüm muhtemel rakiplerini bir bir ortadan kaldırdı. Böylelikle tam bir otorite sağlamış oldu gelenekçi paşalardan kurtulup devşirme paşalar ile her istediği kararı alabiliyordu. Yani osmanlı’nın değişim sürecinin başlangıcı çandarlı halil paşanın idam edilmesi ile yeni bir sisteme geçmiş oldu.
Çandarlı Paşanın Yedi kule Zindanına Atılması
Fatih Sultan Mehmet idam fermenını verince çandarlı halil paşa tutuklanıp yedi kule zindanına atıldı. İnfazı hemen yapılmadı 40 gün zindanda kaldıktan sonra idam edildi ve halka açıklandı. Neden bu fermandan hemen sonra idam edilmemesinin sebebi osmalı içinde çok güçlü bir ailenin mensubu olması ve asker ve halkın içinde isyan çıka bilir endişesi vardı. Bu işin uzamasını istemeyen fatih zindanda olması bile onun için bir tehdit idi. 10 Temmuz 1453 yılında yedi kule zindanında infazından sonra cesedi edirne’ye gönderilip orada defin işlemi gerçekleştirildi. Onun ölümünden sonra çandarlı ailesinin mal varlıklarına el konulup osmanlı içindeki etkinlikleri kırıldı.
Çamdarlı Halil Paşa’nınTürbesi Nerededir?
İstanbul’lun fetih edilmesinden sonra edirne’de olan mezarı açılarak oğlu İbrahim Paşa tarıafndan. İznik te çandarlı halil paşa türbesine defin işlemi yapılmıştır. İznik Beyler Mahallesi kılıçarslan caddesinde bulunur ve burada çandarlı ailesinin önemli fertlerinde mezarları bulunur.
