Maymunlar Neden Fes Takması Zorunlu Oldu?
III. Murad döneminde, padişahın rüyalarını yorumlayan Şeyh Şüca adında bir kişi. Padişaha maymunların insanlara çok benzediğini ve başlarının açık gezmesinin uygun olmadığını söyleyerek bir fetva almıştır. Bu ilginç istek sonucunda İstanbul’daki yaklaşık 200 maymunun kafasına kırmızı takke takılması için ferman çıkartılmıştır. Bu o dönem çokça tartışılır kimi padişah böyle bir karar verdi ise vardır bir hikmeti derken. Bir kısmı halka veya saray eşrafına verilmiş bir mesaj diyerek yorumlar yapsalarda konun bir şeyh tarafından padişaha söylenilerek fetva çıkartması sonucu olduğu ortadayken bile halk pek inandırıcı bulmamıştır.
Sultan Muradın Kadife Cübbeli Maymunu
Osmanlı tarihinin sıra dışı olaylarından birisi III Murad dönemine ait tuhaf bir vakayı ilginç bir perspektifinden okumak mümkündür. Zira padişahın bir maymuna kıyafet giydirilmesine dair gösterdiği şiddetli tepki basit bir disiplin. Sorunu değil gerçekliğin dokusuna yönelik bir müdahale algısı olabilir. Saraydaki bürokratik düzeni ve toplumsal hiyerarşiyi sarsan bu hadise. Şaşkınlık yaratmış olsa bile padişahın kararı kesindir. Aslında insan ile hayvan arasındaki kadim sınırın aşılmasına dair duyulan derin bir metafizik endişeyi yansıtmaktaydı.
O dönemde bir padişahın neden bir hayvanın kıyafetini bu denli dert edindiği. Acaba saraydaki mistik inanışların veya kozmik dengenin bozulacağına dair duyulan bir korkunun yansıması mıydı? İşte kimsenin bir anlam yükleyemediği bu hadise aslında belki bir yerlere verilen mesaj idi. Belki de bu maymun sadece bir eğlence aracı değil sarayın katı kurallarını ve sarayın sınırlarını test eden bir anomaliydi.
Sultan Murad bu varlığın insan formuna bürünerek simgesel bir düzensizlik yaratmasından huzursuz olmuş ve bu sınır ihlalini mutlak otoritesiyle durdurmaya çalışmıştı. Tarihsel kayıtlar bu olayı basit bir disiplin vakası olarak geçiştirse de satır aralarında gizlenen gerilim aslında bilinmeyene duyulan o kadim korkunun bir tezahürüdür. Bu olay anomalistik açıdan bakıldığında sadece bir hayvanın değil düzenin merkezine yerleşmiş bir kaosun saraydan atılma çabası olarak da okunabilir. III. Murad döneminde padişahın rüyalarını yorumlayan Şeyh Şüca adında bir kişi. Padişaha maymunların insanlara çok benzediğini ve başlarının açık gezmesinin uygun olmadığını söyleyerek bir fetva almıştır. Bu ilginç istek sonucunda İstanbul’daki yaklaşık 200 maymunun kafasına kırmızı takke takılması için ferman çıkartılmıştır. Belkide yazımızın başında ifade ettiklerimizdir.
Kayıtlara Geçen İlk Okul Katliamı Kim Yaptı Okumak İçin Tıklayın.
